Công thức tính số vòng dây quấn máy biến áp và các vấn đề cần biết trong thực tế!

Nếu nói về công thức tính các con số trong máy biến áp không thì chắc cũng nhiều người biết, kể cả những người chưa đi làm hay mới chỉ tìm hiểu qua các video trên mạng. Bài viết này dành cho những anh em đã, đang và sắp đi làm giúp anh em trang bị thêm kiến thức để hành nghề, vào đề thôi nào.

Máy biến áp là gì, định nghĩa hay có bao nhiêu loại thì mình sẽ không nói nữa vì đã có bài viết chi tiết về nó ở đây rồi: https://diencobacninh.com/2021/12/21/may-bien-ap-la-gi-tat-ca-nhung-dieu-ban-chua-biet-ve-may-bien-ap/

Công thức tính số vòng dây quấn trong máy biến áp

Ta quấn máy biến áp thường là quấn lại nên đôi khi không cần tính tiết diện dây mà chỉ cần lấy dây bằng với dây cũ của nguyên bản là được, nên tạm thời bỏ qua vụ tính tiết diện dây nhé.

Ta sẽ có công thức sau: N=U.45/S

Trong đó:

  • N là số vòng cần tính
  • U là điện áp của cuộn dây (ví dụ 220V thì là 220)
  • 45 là hệ số phe sắt (có thể thay đổi tùy theo chất lượng phe sắt)
  • S là diện tích phe.

Lưu ý khi quấn máy biến áp thực tế cần căn điện áp lớn hơn so với lý thuyết. Tại sao à? khi phe sắt không còn được tốt như ban đầu nữa thì mật độ từ thông trong phe giảm, nên khả năng tạo dòng điện cảm ứng cũng kém hơn, chạy sẽ nóng hơn bình thường… các bạn vào bài này để đọc thêm chi tiết nhé!

Biến áp tự ngẫu và biến áp cảm ứng (cách ly)

Biến áp tự ngẫu là gì?

Là sử dụng một cuộn dây nhưng chia các đầu giữa cuộn ra để lấy điện với mục đích sử dụng điện với điện áp thấp hơn điện đầu vào. Vì sử dụng chung cuộn dây nên sẽ không an toàn vì nếu lỡ tay chạm vào dù là điện áp thấp nhưng dòng nó vẫn cao thì vẫn cứ bị giật như bình thường.

Biến áp cách ly là gì?

Là biến áp sử dụng 2 cuộn dây mà ta vẫn gọi là sơ cấp và thứ cấp ấy, cuộn thứ cấp sẽ không liên quan gì đến cuộn sơ cấp nên sẽ an toàn hơn cho sử dụng còn công dụng thì vẫn như biến áp tự ngẫu thôi.

Hướng dẫn làm khuôn máy biến áp

Khuôn máy biến áp có thể được làm bằng phíp hoặc bìa cứng như trong video dưới đây. Nếu làm bằng phíp thì cần phải cắt bằng máy cầu kỳ hơn, còn mình làm bằng giấy thì chỉ cần thủ công thế này cũng được.

Làm bằng phíp thì ưu điểm bền hơn, dù có bị cháy cũng vẫn tái sử dụng được, còn nếu bằng giấy thì mỗi lần quấn ta phải làm khuôn lại 1 lần. Tùy vào điều kiện của mình mà anh em chọn cách làm khuôn sao cho hợp lý nhé!

Khuôn thì chúng ta đo diện tích và chiều cao của phe sắt là có thể làm được rồi.

Thực hành quấn máy biến áp

Nghe hết video bạn cũng có thể tự làm được luôn chứ chẳng cần thày nữa :)))

Khi quấn anh em lưu ý quấn xếp lớp để từ thông được chuẩn nhất và đẹp nữa. với những con biến áp được thiết kế chuẩn cỡ dây thì buộc phải quấn xếp lớp nếu không sẽ không thể lắp được phe sắt sau khi quấn xong vì quá đầy.

Khi quấn xong 1 cuộn thì nên có bìa cách điện để cuộn sơ cấp và thứ cấp không chạm nhau, hạn chế được sự cố cháy nổ hơn.

Nếu có thể ở cuộn thứ cấp hãy lót 1 lớp bìa sau khi quấn xong 1 lớp hoặc hãy dùng bìa cách điện khi anh em muốn trích dây khoảng giữa (ví dụ lấy 6V ở biến áp có thứ cấp 12V).

Hướng dẫn lắp đi-ốt (diode) cầu cho máy biến áp chuyển xoay chiều về một chiều

Sau khi quấn dây xong thì đo đồng hồ sẽ có điện áp ra như mong muốn của anh em nhưng bây giờ vẫn chưa thể nạp ắc quy được do điện áp đầu ra của biến áp vẫn là điện xoay chiều, mà ắc quy lại cần điện 1 chiều để nạp nên là ta cần lắp đi-ốt (diode) để chuyển từ điện xoay chiều về điện 1 chiều.

Chi tiết cách lắp ở dưới video, một số lưu ý khi lắp đi-ốt như sau:

  • Xác định rõ chiều của đi-ốt để tránh bị nhầm cực khi sạc hay sử dụng điện 1 chiều DC (có thể xác định được bằng đồng hồ vạn năng).
  • Khi test bằng đồ hồ vạn năng thì nếu đi-ốt chỉ lên 1 chiều là ok. Nếu đi-ốt không thông mạch hoặc thông mạch 2 chiều là đi-ốt chết.
  • Khi bạn quấn xong test thử điện ra thấy ok rồi thì hãy thử lại lần nữa sau khi lắp đi-ốt nhé vì điện áp cũng sẽ bị tụt sau khi lắp đi-ốt đó, như video bên dưới bác có giải thích rõ tại sao rồi nhé.

Sẽ có 2 cách lắp đi-ốt cùng 2 cách quấn riêng dành riêng cho 2 mục đích sử dụng khác nhau:

  • Lắp 1 đi-ốt sử dụng cho nặp ắc quy hoặc chiếu sáng cơ bản.
  • Lắp 2 đi-ốt để nắn 2 chu kỳ hình sin của điện xoay chiều. Hiểu đơn giản là điện áp sau khi đi qua đi-ốt sẽ bị giảm 1 nửa nên ta dùng 2 đi ốt nắn lại 2 cuộn dây và cộng dồn điện áp vào sẽ được điện áp như ban đầu (ví dụ quấn 24V và trích đoạn giữa để ra 12V và lắp 2 đi-ốt 2 đầu 0 và 24)
Sơ đồ mạch chỉnh lưu 2 nửa chu kỳ dùng 2 đi-ốt
Sơ đồ mạch chỉnh lưu 2 nửa chu kỳ dùng 2 đi-ốt
  • Còn một cách nữa vẫn hay sử dụng trong mạch điện tử là dùng đi-ốt cầu, đi-ốt cầu là loại đóng gói của 4 con đi-ốt nhỏ với mục đích chuyển trực tiếp điện từ xoay chiều sang 1 chiều mà không làm mất pha nào của sóng hình sin (người ta vẫn gọi là mạch chỉnh lưu đấy ạ)

Leave a Reply

error: Đừng cố copy bạn ơiiii :((
%d bloggers like this: